Globalny kryzys finansowy rozpoczął się symbolicznie w raz z bankructwem banku Lehman Brothers we wrześniu 2008 roku. Wielu badaczy wskazuje, że jego początków należy jednak szukać już w roku 2007, gdy dostrzeżono powolne „przegrzanie...
moreGlobalny kryzys finansowy rozpoczął się symbolicznie w raz z bankructwem banku Lehman Brothers we wrześniu 2008 roku. Wielu badaczy wskazuje, że jego początków należy jednak szukać już w roku 2007, gdy dostrzeżono powolne „przegrzanie gospodarki amerykańskiej”. Za podstawowe źródło recesji w USA uznaje się problemy na rynku nieruchomości, powstałe w wyniku zwiększenie liczby pożyczek ryzykownych tzw. subprime . Bardzo silne powiązania między światowymi gospodarkami sprawiły, że oznaki kryzysu w Europie można było już odczuć w 2007 roku. W pierwszym rzędzie uwidoczniły się problemy sektora bankowego w Niemczech, Francji czy Wielkiej Brytanii . Jednak prawdziwie kłopoty zaczęły się w raz z ujawnieniem fatalnego stanu greckiej gospodarki w październiku 2009 roku. W dalszej kolejności kryzysem dotknięte zostały: Irlandia, Hiszpania, Portugalia, Włochy, Cypr, Węgry, Łotwa i Słowacja . Do dnia dzisiejszego euroatlantycka gospodarka nie może ocknąć się z trwającej recesji – „w Stanach Zjednoczonych, Europie i Japonii utrzymuje się stan powolnego wzrostu, wysokiego bezrobocia i niestabilności finansowej, czemu towarzyszy nieustanne pojawienie się nowych wstrząsów gospodarczych, których skutki rozlewają się po całym świecie” .
Globalna recesja w istotny sposób odcisnęła swoje piętno na ochronie praw człowieka, szczególnie tych należących do grupy praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych jak prawo do zdrowia, pracy czy zabezpieczenia społecznego. Państwa ogarnięte kryzysem wprowadzały liczne środki oszczędnościowe, których konsekwencją było ograniczenie wydatków najczęściej w sferze socjalnej. Działania te były przedmiotem burzliwej debaty publicznej i krytyki ze strony organów zajmujących się ochroną praw człowieka. W poniższym artykule przedstawię podstawowe typy działań podejmowanych przez państwa w trakcie trwającego kryzysu gospodarczego, wskażę ich konsekwencje oraz poddam je ocenie pod kątem zgodności z prawami człowieka. Zamierzam również wykazać, że międzynarodowe instrumenty ochrony praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych kładą na państwa konkretne zobowiązania, również w trakcie kryzysu ekonomicznego. Nie wywiązywanie się zaś z tych obowiązków, prowadzi do naruszania norm prawa międzynarodowego.